Maarten Smits, oprichter van Final
Maarten Smits, oprichter van Final

Ons verhaal · Dutch by design

Hoe dicht kan een luidspreker bij de muziek zelf komen?

De vraag waar Maarten Smits sinds 1989 steeds naar terugkeert.

Lees het verhaal

De mensen achter de panelen

Final werd in 1989 in Nederland opgericht door Maarten en Michiel Smits, met één ambitie: luisteraars dichter bij de oorspronkelijke uitvoering brengen.

Final kwam voort uit de zoektocht van Maarten Smits naar meer helderheid en definitie in weergegeven geluid, en uit zijn vastberadenheid om elektrostatische luidsprekers thuis beter te laten presteren.

Diezelfde nieuwsgierigheid leidt het bedrijf nog altijd. Elke luidspreker ontstaat door aandachtig luisteren, praktisch experimenteren en een grondig begrip van de materialen en techniek, en wordt in Nederland met de hand gebouwd door de mensen die hem als eersten bedachten.

Twee elektrostatische panelen van Final in de werkplaats, tussen een trap, verpakte onderdelen en pallets

Uit de werkplaats · Archief van Final

Waar de panelen
worden gemaakt.

Elk paneel begint in de werkplaats. Het onderdeel maken van een ruimte vraagt aandacht voor elk detail, van de openheid van het paneel tot de vorm van het frame.

Een voortdurende zoektocht

Het idee
blijft in beweging.

Van het eerste hoofdstuk tot de luidsprekers die we vandaag maken.

  1. 1989

    Een Nederlands origineel.

    Maarten en Michiel Smits richten Final op in Nederland, verbonden door een fascinatie voor elektrostatisch geluid en een eenvoudige ambitie: muziek zo getrouw mogelijk weergeven. Een zoektocht die Final decennialang zou bepalen.

  2. Jaren negentig

    Luisteren komt eerst.

    Final verwerft een trouwe kring van veeleisende muziekliefhebbers en verkent de buitengewone snelheid, helderheid en transparantie van elektrostatische luidsprekers. De techniek ontwikkelt zich, maar de ambitie blijft dezelfde: de luisteraar dichter bij de uitvoering brengen.

  3. Jaren nul

    Een andere koers.

    Final gaat over naar nieuwe eigenaren, die het bedrijf een richting op sturen die de oprichters niet kunnen steunen. Maarten en Michiel Smits stappen op. In 2009 sluit dat bedrijf zijn deuren.

  4. 2019

    Terug naar de bron.

    Final keert terug in de handen die het maakten. Maarten Smits brengt het bedrijf terug naar Bloemendaal en pakt de vraag weer op waarmee hij in 1989 met Michiel begon: hoe dicht kan een luidspreker bij de muziek zelf komen? Dit keer met 30 jaar ervaring in elk paneel.

  5. Vandaag

    Dichter bij de uitvoering.

    Vandaag combineert Final decennia aan elektrostatische expertise met hedendaagse techniek, materialen en vormgeving. Elke luidspreker wordt ontwikkeld met dezelfde ambitie die de oprichters in 1989 dreef: muziek weergeven met buitengewone helderheid, openheid en echtheid.

    Een paar Final-luidsprekers naast een laag dressoir in een lichte kamer met een visgraatvloer
    Ontdek de collectie

Maarten Smits

Een uitvinder,
aan de werkbank.

Maarten werkt naast de luidsprekers: bouwen, testen, bijstellen en luisteren. Techniek doet ertoe, maar muziek is de reden ervoor.

Vraag het Maarten

Een technische vraag over elektrostatisch geluid of een Final-luidspreker?

Stuur hem naar Maarten. Moeilijke en zeer specifieke vragen zijn welkom; een selectie van vragen en antwoorden verschijnt op deze site.

Stel Maarten je vraag
Een lege fauteuil tussen een gespiegeld paar Final 3300 luidsprekers in een stille luisterkamer in de avond

Final. As performed. Niets toegevoegd. Niets verloren.

De volgende stap is
een privé-luistersessie.

Neem muziek mee die je goed kent.
Hoor hem via een Final-systeem.

Plan een luistersessie